«Λίγο ξύλο δεν σκότωσε κανέναν»: Δικαστής αρνήθηκε διαζύγιο σε γυναίκα που κακοποιούσε ο σύζυγός της

Το σοκαριστικό επίπεδο βίας κατά των γυναικών που επιτρέπεται βάσει των νέων κανόνων των Ταλιμπάν αποκαλύφθηκε αυτή την εβδομάδα μέσα από την υπόθεση μιας γυναίκας στο βόρειο Αφγανιστάν. Η γυναίκα υποστήριξε ότι ο σύζυγός της τη χτύπησε με καλώδιο και ότι ο δικαστής τής είπε: «Θέλεις διαζύγιο μόνο γι’ αυτό;… Λίγη οργή και λίγοι ξυλοδαρμοί δεν σκοτώνουν κανέναν.»

Η Φαρζάνα (το κανονικό όνομά της τροποποιήθηκε), μιλώντας στον Guardian, είπε ότι ο σύζυγός της ήταν ευέξαπτος και συχνά κατέφευγε στη βία. Την ταπείνωνε τακτικά, αποκαλώντας την «ανάπηρη» επειδή το δεξί της πόδι είναι ελαφρώς κοντύτερο από το αριστερό. Ανέχτηκε την κακοποίηση για τα παιδιά της, αλλά ένα βράδυ, είπε, η βία ξεπέρασε κάθε όριο.

«Μια μέρα ήμουν πολύ άρρωστη και δεν είχα τη δύναμη να μαγειρέψω. Όταν γύρισε από τη δουλειά, μου είπε: “Τώρα ούτε το σπίτι δεν φροντίζεις;” Του είπα ότι ήμουν άρρωστη, αλλά με χτύπησε με το καλώδιο φόρτισης του κινητού. Τα σημάδια στην πλάτη και στα χέρια μου έμειναν για ημέρες, αλλά δεν σκέφτηκα να βγάλω φωτογραφίες που ίσως με βοηθούσαν μια μέρα στο δικαστήριο.»

Μετά την επίθεση, αποφάσισε να βάλει τέλος στη βία καταθέτοντας αίτηση διαζυγίου. Όμως όταν η υπόθεσή της έφτασε πρόσφατα σε δικαστήριο των Ταλιμπάν, η Φαρζάνα δήλωσε ότι ο δικαστής όχι μόνο απέρριψε το αίτημά της, αλλά και υποτίμησε τις καταγγελίες της.

«Λίγοι ξυλοδαρμοί δεν σκοτώνουν κανέναν»

«Όταν είπα ότι με χτυπά, με προσβάλλει και με ταπεινώνει συνεχώς, και ότι θέλω διαζύγιο, ο δικαστής ρώτησε: “Θέλεις διαζύγιο μόνο γι’ αυτό; Δεν έχεις άλλη αιτία;”» Όταν η Φαρζάνα περιέγραψε την πρόσφατη επίθεση, ο δικαστής τη ρώτησε αν έχει αποδείξεις.

«Όταν είπα όχι, μου είπε: “Ήσουν νέα και απολάμβανες τον άντρα σου. Τώρα που γερνάει, ψάχνεις δικαιολογίες για να τον χωρίσεις και να παντρευτείς άλλον. Πήγαινε πίσω, έχεις καλό άντρα, ζήσε μαζί του. Λίγη οργή και λίγοι ξυλοδαρμοί δεν σκοτώνουν κανέναν. Το Ισλάμ επιτρέπει σε έναν άντρα να χτυπήσει τη γυναίκα του αν τον παρακούει, για να τη συνετίσει. Φύγε, και μην ξανάρθεις ζητώντας διαζύγιο για τέτοια πράγματα.”»

Η Σαχαρζάντ Άκμπαρ, επικεφαλής της οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων Rawadari, δήλωσε ότι τέτοιες υποθέσεις είναι πλέον καθημερινότητα στο Αφγανιστάν. Οι γυναίκες είτε πρέπει να υπομένουν τη βία είτε να απευθυνθούν στα δικαστήρια των Ταλιμπάν, «όπου συχνά τις μαλώνουν και τις στέλνουν πίσω στα ίδια κακοποιητικά σπίτια ή, ακόμα χειρότερα, τις τιμωρούν για ‘ανυπακοή’ στους συζύγους.»

Το έμφυλο απαρτχάιντ του Αφγανιστάν

Ακτιβίστριες για τα δικαιώματα των γυναικών, ειδικοί του ΟΗΕ και νομικοί τονίζουν εδώ και καιρό ότι οι συνθήκες που επιβάλλονται στις γυναίκες του Αφγανιστάν – συμπεριλαμβανομένων των απαγορεύσεων στη μόρφωση, την εργασία και τη δημόσια παρουσία – ισοδυναμούν με έμφυλο απαρτχάιντ.

Ωστόσο, ένας νέος ποινικός κώδικας που δόθηκε στα δικαστήρια πέρυσι, και δημοσιοποιήθηκε τον Ιανουάριο, πάει ακόμη παραπέρα, νομιμοποιώντας τη βία κατά των γυναικών και αποτρέποντάς τες από το να αναζητήσουν δικαιοσύνη. Σύμφωνα με τον κώδικα, οι άντρες επιτρέπεται να χτυπούν τη σύζυγό τους αρκεί να μην χρησιμοποιούν «απρεπή βία», που ορίζεται ως κατάγματα, τραύματα ή εμφανείς μώλωπες, όλα αυτά πρέπει η γυναίκα να τα αποδείξει στο δικαστήριο. Για το αδίκημα αυτό ένας άνδρας μπορεί να καταδικαστεί σε μόλις 15 ημέρες φυλάκιση. Η Άκμπαρ δήλωσε ότι ο κώδικας δίνει στους άντρες «άδεια για ενδοοικογενειακή βία και τιμωρίες, αρκεί να μη σπάνε κόκαλα».

Μιλώντας στον ΟΗΕ αυτή την εβδομάδα για τον συγκεκριμένο κώδικα, η βραβευμένη με Νόμπελ Μαλάλα Γιουσαφζάι είπε: «Αυτό δεν είναι πολιτισμός. Δεν είναι θρησκεία. Είναι ένα σύστημα διαχωρισμού και κυριαρχίας. Πρέπει να αποκαλέσουμε το καθεστώς στο Αφγανιστάν με το πραγματικό του όνομα: έμφυλο απαρτχάιντ.»

Μετά την απόφαση, η Φαρζάνα είπε ότι αναγκάστηκε να επιστρέψει στον σύζυγό της, ο οποίος έχει γίνει ακόμη πιο βίαιος. «Μου λέει: “Ή θα το αντέξεις ή θα πεθάνεις.” Δεν μου επιτρέπει καν να πάω στο σπίτι του πατέρα μου.» Ο δικαστής της είπε επίσης ότι δεν έχει δικαίωμα να αντιταχθεί στο ενδεχόμενο ο σύζυγός της να πάρει δεύτερη γυναίκα.

Η Σούζαν Φέργκιουσον, ειδική εκπρόσωπος του ΟΗΕ για τις γυναίκες στο Αφγανιστάν, δήλωσε: «Αν επιτρέψουμε στις γυναίκες και τα κορίτσια του Αφγανιστάν να φιμώνονται και να τιμωρούνται απλώς επειδή είναι γυναίκες, τότε στέλνουμε το μήνυμα ότι τα δικαιώματά τους παντού είναι αναλώσιμα. Και αυτό είναι ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο.»